Niemcy – czym jest i kto musi opłacać podatek kościelny?

Kirchensteuer, czyli podatek kościelny, to cykliczna opłata na kościół, do którego należy wierny. 

Istnieją dwie główne przesłanki ku temu, aby dana osoba podlegała obowiązkowi płacenia podatku kościelnego:
1. Niemcy jako kraj zamieszkania.
2. Przynależność do organizacji ideologicznej lub religijnej wspólnoty. Oczywiście każda z nich musi mieć osobowość prawną. Do wspomnianych wspólnot czy instytucji należą przede wszystkim kościoły ewangelickie, katolickie i starokatolickie oraz m.in. wspólnoty żydowskie.

Które wspólnoty nie pobierają podatku kościelnego?

Do organizacji, które mają możliwość pobierania podatków kościelnego, ale nie korzystają z tej możliwości, są kościoły ortodoksyjne, a także wspólnoty ewangelicko-reformowane. Nie są to jednak jedyne organizacji, które nie pobierają takiego podatku. Można w tym miejscu wymienić również Armię Zbawienia czy chociażby świadków Jehowy. 

W świetle niemieckiego prawa wspólnoty muzułmańskie nie posiadają osobowości prawnej, dlatego nie mogą one pobierać podatku od wiernych. W sumie jest to około 4 mln osób.

Podatek kościelny z reguły wynosi 9% podatku dochodowego, jednak może on się wahać w zależności od konkretnego miejsca. Np. W Bawarii jest to 8%.

Rodzaje podatku kościelnego

📌 od dochodu obywatela (9% lub 8%)
📌 od nieruchomości obywatela (wysokość jest zależna od diecezji)
📌 podatek ogólny na rzecz kościoła (wysokość jest zależna od diecezji i płacą go osoby, których dochód przekracza kwotę przychodu rocznego w wysokości 8820 euro. Dotyczy osób pracujących, rencistów czy osób utrzymujących się z zasiłków socjalnych).
📌 specjalny podatek na rzecz kościoła – jest to podatek pobierany od osób, które oficjalnie nie są członkami kościoła, natomiast rozliczają się wraz z małżonkiem, który do kościoła należy. Dzieje się tak w momencie, kiedy małżonek należący do kościoła zarobił mniej niż ten drugi bądź w ogóle nie ma dochodów. Im małżonkowie więcej zarabiają, tym większy będzie podatek, natomiast nie każda diecezja go pobiera.

Co opłacamy podatkiem kościelnym?

Niemieckie kościoły w dużej mierze zatrudniają osoby świeckie do pomocy. Podatek kościelny jest w stanie pokryć koszty pensji dla tych osób. W Niemczech kościoły prowadzą także przedszkola czy domy opieki, a nawet tymczasowy dom dla uchodźców. To również na te cele jest przeznaczony podatek kościelny pobierany od wierzących. Co ważne, taki podatek nie jest kierowany do skarbu państwa a do lokalnych instytucji religijnych, dlatego wierny ma poczucie realnej pomocy. Dodatkowo coraz częściej niemieckie kościoły decydują się na ujawnianie informacji związanych z wydatkami kościoła.

Wystąpienie z kościoła

Aby oficjalnie wystąpić z kościoła, należy złożyć oficjalne pismo w Urzędzie Stanu Cywilnego. Jeżeli urząd zatwierdzi nasz wniosek, to od pierwszego dnia następnego miesiąca widniejemy już jako osoby, które niezwiązane z kościołem.

Polacy, którzy chcą uniknąć opłacania podatku kościelnego w Niemczech i podejmują decyzję o wypisaniu się z kościoła, muszą pamiętać, że ta decyzja dotyczy także ich statusu w Polsce. Decyzje są przesyłane z kraju do kraju, dlatego na terenie Polski taki obywatel również już nie należy do kościoła.

Opłata za wystąpienie z kościoła jest zależna od kraju związkowego, natomiast najczęściej wynosi od 5 do 60 €. W Brandenburgii taka procedura jest bezpłatna.

Jeżeli przyjeżdżamy do Niemiec to w trakcie meldunku mamy możliwość określenia czy jesteśmy osobami wierzącymi i czy chcemy należeć do kościoła. Jeżeli uznajemy, że nie to automatycznie taka informacja jest zanotowana.

W przypadku osób urodzonych w Niemczech to rodzice decydują o jego przynależności do kościoła. Jeżeli dziecko miało chrzest oznacza to, że jest zadeklarowane jako uczestnik kościoła.

Uwaga! Warto pamiętać, że kiedy rezygnujemy z przynależności do kościoła, to musimy przekazać naszemu pracodawcy pismo, które będzie o tym świadczyć. Najczęściej to właśnie pracodawca pobiera podatek kościelny z wypłaty, dlatego tak ważna jest aktualizacja informacji.

Kto nie musi płacić?

Osoby, które rocznie nie zarabiają więcej niż minimalne wynagrodzenie, są zwolnione z opłacania podatku kościelnego.

Również emeryci i renciści, którzy nie odprowadzają podatku dochodowego, nie będą musiały płacić podatków kościelnego.

Ważne! Niemiecki urząd bardzo często przypisuje przyjeżdżającym Polakom wiarę katolicką i przynależność do kościoła. Często dzieje się tak nawet pomimo złożonej deklaracji w trakcie zameldowania, dlatego niejednokrotnie zdarzają się sytuacje wymagające sprostowania błędu w urzędzie.

Co się stanie, jeżeli nie opłacę podatku kościelnego?

Dużym zaskoczeniem może okazać się fakt, że uchylanie się od obowiązku opłacania podatków kościelnego podlega pod czyn karalny. Właśnie dlatego radzimy osobom, które nie chcą należeć do kościoła, aby złożyły odpowiedni wniosek w urzędzie. Dzięki temu możliwe będzie uniknięcie dotkliwych kar.

Czytaj artykuł